BUDOWNICTWO ZRÓWNOWAŻONE
Postulat
zrównoważonego rozwoju
, procesu mającego na celu zaspokojenie potrzeb obecnego pokolenia w sposób umożliwiający realizację tych samych dążeń następnym pokoleniom, po ponad dwudziestu latach od jego sformułowania stał się w Europie ważną ideą cywilizacyjną.
Ogólne zasady zrównoważonego rozwoju, które sformułował Hermanem Daly, są następujące:
- tempo zużycia zasobów odnawialnych nie może przekraczać tempa ich odtwarzania;
- tempo zużycia zasobów nieodnawialnych nie może przekraczać tempa, w jakim pojawiają się ich odnawialne substytuty;
- tempo emisji zanieczyszczeń nie może przekraczać zdolności asymilacyjnej środowiska.
Budownictwo jest niezwykle silnie związane z koncepcją zrównoważonego rozwoju, gdyż jego wpływ na środowisko jest ogromny:
- ponad 40% światowej produkcji energii zużywane jest w budownictwie,
- około 35% światowej emisji gazów cieplarnianych pochodzi z budownictwa,
- około 50% masy przetwarzanych materiałów przypada na budownictwo.
Budownictwo operuje gigantycznymi ilościami materii. Na przykład roczna światowa produkcja betonu wymaga 20 mld ton kruszywa, 1.5 mld ton cementu, 0.8 mld ton wody.
Kluczowe elementy zrównoważonego rozwoju
Zgodnie z ideą
budownictwa zrównoważonego
obiekt budowlany powinien być zaprojektowany, wzniesiony a także użytkowany i rozebrany w sposób zgodny z wymaganiami zrównoważonego rozwoju.
Budynki zrównoważone
można scharakteryzować czterema słowami:
- zmniejszenie (ang. Reduce) – mniejsze zużycie materiałów budowlanych, zasobów naturalnych i energii do wzniesienia budynku,
- ponowne użycie (ang. Reuse) – materiały konstrukcyjne są ponownie używane tam, gdzie jest to możliwe,
- odzysk (ang. Recycle) – przy wznoszeniu budynku wykorzystywane są materiały z recyklingu, a budynek jest tak projektowany, aby materiały mogły być odzyskane,
- odnawialność (ang. Renewable) – energia pochodzi z zasobów naturalnych i nośników odnawialnych, a komponenty budowlane są wykonane z surowców odnawialnych.
Energia zużywana przez budynek, to:
- energia wbudowana, czyli energia skumulowana w budynku w czasie jego wznoszenia, w postaci energii zużytej do produkcji materiałów, transportu, procesów wbudowywania oraz energia niezbędna do przeprowadzenia remontów i konserwacji;
- energia eksploatacyjna, czyli energia zużywana w czasie użytkowania na ogrzewanie, wentylację, klimatyzację, oświetlenie oraz energii;
- energia przetworzenia, czyli energia niezbędna w procesie rozbiórki obiektu i zagospodarowania odpadów.
Procentowy udział zapotrzebowania na różne rodzaje energii
podczas cyklu życia technicznego przykładowego budynku mieszkalnego
Poniżej w tabeli przedstawiono wartości energii wbudowanej dla różnych materiałów według danych europejskich i amerykańskich.
Oszczędność energii w przypadku recyklingu i ponownego użycia
Dane w tabeli pokazują wpływ transportu na wielkość energii wbudowanej.
Ilość energii wbudowanej obiektu budowlanego można zminimalizować, stosując następujące zasady:
- projektowanie obiektów o długim okresie eksploatacji, z materiałów trwałych i nie wymagających napraw i remontów;
- zapewnienie łatwości oddzielania różnych materiałów od siebie przy remontach i rozbiórce;
- wykorzystywanie materiałów dostępnych lokalnie;
- wykorzystywanie materiałów o wysokim stopniu recyklizacji;
- unikanie materiałów generujących kłopotliwe odpady;
- minimalizowanie użycia materiałów wysokoenergochłonnych;
- preferowanie materiałów, przy których produkcji używa się energię odnawialną,
- używanie materiałów zmniejszających zużycie energii podczas eksploatacji budynku,
a zatem stosowanie
materiałów zrównoważonych
.