ARCHIWUM - EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA
Efektywność energetyczną
zdefiniować można jako wielkość zużycia energii odniesioną do uzyskiwanej wielkości efektu użytkowego.
Efektywność energetyczną budynku
określa relacja nakładów do uzyskanych efektów w zakresie jego charakterystyki energetycznej, czyli ilości energii niezbędnej do zapewnienia w budynku właściwego poziomu ogrzewania, wentylacji, ewentualnego chłodzenia, przygotowania ciepłej wody użytkowej oraz oświetlenia pomieszczeń. Przy wyznaczaniu charakterystyki energetycznej budynku uwzględnia się różnice między wykorzystywanymi nośnikami energii, w szczególności stosując preferencyjne wagi w odniesieniu do energii uzyskiwanej ze źródeł odnawialnych. Należy podkreślić, że lepsza charakterystyka energetyczna nie może być uzyskana kosztem pogorszenia warunków użytkowania w zakresie komfortu cieplnego, jakości powietrza lub oświetlenia.
Poprawa efektywności energetycznej budownictwa nabiera w ostatnich latach ogromnego znaczenia. Tendencja ta ma dwie podstawowe przyczyny:
- największymi odbiorcami energii są budynki, które pochłaniają ponad 40% energii zużywanej w Unii Europejskiej,
- zagrożenie dla światowego bezpieczeństwa energetycznego jest realne i ciągle wzrasta.
Jednak jedynie 4 na 100 Polaków wie, że najwięcej energii w gospodarstwach domowych, bo aż 70%, zużywane jest na ogrzewanie.

Struktura zużycia energii w gospodarstwach domowych w Polsce
Źródło: Efektywność wykorzystania energii w latach 1995-2005, GUS, Warszawa 2007
Standardy energetyczne budynków w okresie ostatniego półwiecza znacznie się zmieniły.

Przeciętne roczne zużycie energii na ogrzewanie [kWh/m2-rok] w budynkach mieszkalnych zbudowanych
w kolejnych latach w Polsce oraz budynków aktualnie budowanych w Niemczach i Szwecji
Źródło: epbd.pl
W ostatnich latach miał miejsce znaczący postęp w jakości cieplnej i energetycznej wyrobów stosowanych w budynkach. Wymienić tu można:
- poprawę sprawności i regulacji oraz nowe rozwiązania techniczne wytwarzania i pozyskiwania ciepła, między innymi odzysk ciepła z powietrza wentylacyjnego, wykorzystanie kogeneracji i trigeneracji, pomp ciepła, kolektorów słonecznych, ogniw fotowoltaicznych;
- znaczną poprawę jakości cieplnej wyrobów przeszklonych, dzięki stosowaniu energooszczędnych rozwiązań ram okien, drzwi, ścian osłonowych metalowo-szklanych i zastosowanych w nich izolacyjnych szyb zespolonych;
rozwój polimerowych wyrobów do izolacji cieplnej, między innymi pianki poliuretanowe PUR i poliizocyjanurowe PIR, charakteryzujące się dwukrotnie niższym współczynnikiem przewodzenia ciepła niż wyroby konwencjonalne;
- rozwój wyrobów zapewniających dużą szczelność powietrzną obudowy, takie jak taśmy uszczelniające do połączeń w otworach okiennych i drzwiowych, izolacje refleksyjne do konstrukcji szkieletowych;
- rozwój konstrukcyjnych energooszczędnych wyrobów murowych i rozwiązań stosowanych w węzłach konstrukcji budynku redukujących oddziaływanie mostków cieplnych, między innymi elementy ze zbrojonego betonu komórkowego do nadproży, płyt balkonowych, płyt stropowych i dachowych, łączniki zbrojeniowe z izolacją cieplną.
Często efektywność wykorzystania energii dla potrzeb ogrzewania określa się w odniesieniu do powierzchni mieszkalnej i stopniodni (1 stopniodzień oznacza konieczność ogrzewania powierza wewnętrznego przez 1 dzień tak, aby podnieść jego temperaturę o 1°C).

Efektywność wykorzystania energii dla potrzeb grzewczych [kJ/m2-stopniodzień]
Źródło: termodom.pl
ak widać efektywność wykorzystania energii wyrażona w ten sposób jest w Polsce bardzo niska. Potencjał oszczędności energetycznych możliwy do osiągnięcia, jest więc bardzo wysoki, choć należy pamiętać, że w każdym pojedynczym przypadku poziom takiej modernizacji pozostaje w ścisłym związku w wiekiem i technologią w jakiej został wzniesiony budynek. Ocenę możliwości zmniejszenia zużycia energii na potrzeby ogrzewania budynków, w zależności od ich wieku pokazano w poniższej tabeli.

Źródło: termodom.pl
Niska efektywność wykorzystania energii w Polsce, przy utrzymywaniu cen nośników energii zbliżonych do cen światowych i relatywnie niższych przychodach osobistych niż w krajach Unii Europejskiej, powoduje, że koszty ogrzewania mieszkań stanowią znaczne obciążenie budżetów domowych. Szacuje się, że wydatki na samo ogrzewanie stanowią ponad 5% wydatków całego gospodarstwa domowego. Zmiana tej struktury może być więc elementem nie tylko polityki energetycznej, ale także polityki społecznej państwa.
Tak więc zmniejszające się rezerwy zasobów surowców, wzrost cen energii oraz nowe regulacje prawne w dziedzinie budownictwa i energetyki, wymagają zastosowania nowoczesnych, energooszczędnych technologii nie tylko przy wznoszeniu nowych obiektów, ale również podczas modernizacji już istniejących.